აღწერილობა: მრავალწლიანი ბალახოვანი მცენარეა გრძელი, ხორციანი, თითისტარისებრი ფესვით. ღერო სწორმდგომია, სიმაღლით 30-120 სმ, ზედა ნაწილი დატოტვილი, ფესვთანური ფოთლები ქმნიან როზეტს, მოკლეყუნწებიანია, შებუნებულ-ლანცეტისებრი. ღერო ფოთლები მჯდომარეა, მორიგეობითი, ყვავილები ენისებრია, ძირითადად ცისფერი, ნაყოფი-თესლურაა სიფრიფანა საფრენით.

ლათინური დასახელება: Cichorium intybbus.

გავრცელება: ვარდკაჭაჭა იმერეთში გავრცელებულია ყველგან, იზრდება გზის გასწვრივ, არხების პირას, ბაღებში, მდელოებზე და ბაღჩებში. შესაძლებელია ვარდკაჭკაჭას დამზადება სამრეწველო მასშტაბით.

სამკურნალო ნედლეული: ვარდკაჭაჭას ფესვები და მისგან წარმოებული პრეპარატები (ნახარში, ნაყენები) ფართოდ გამოიყენება სამედიცინო და დიეტური დანიშნულებით.

ქიმიური შემადგენლობა: ვარდკაჭაჭას ფესვები შეიცავს 60%-მდე ინულინს, შაქრებს, ცილოვან ნივთიერებებს, პექტინს, ცხიმს, ქოლინს, ფისოვან და სხვა ნივთიერებებს. ფოთლებისა და ღეროების რძიანა წვენი შეიცავს მწარე ნივთიერება ლაქტულინს, ყვავილები-გლიკოზიდ ციკორნინს.

გამოყენება: გამოიყენება ღვიძლის დაავადებისას, სიყვითლისას, როგორც შარდმდენი საშუალება, ელენთის გადიდებისას და ნაღვლის ბუშტში ქვების დაგროვებისას, თირკმლების დაავადებისას. ვარდკაჭაჭა ითვლება კარგ სისხლგამწმენდ და ნივთიერებათა ცვლის გამაუმჯობესებელ საშუალებად, ვარდკაჭაჭას ფესვი – ნატურალური ყავის შესანიშნავი შემცველია ან შესაძლებელია მისი ყავაში დანამატის სახით გამოყენება. ნაზი და სურნელოვანი მწვანილის მიღებისათვის სარგებლობენ ვარდკაჭაჭას სასალათე ხარისხით, ბალახს ყვავილებთან ერთად ამზადებენ ივლის-სექტემბერში და სწრაფად ახმობენ.

ყველაზე უფრო ვარდკაჭაჭა გამოიყენება როგორც მწარე გემოს მისაღები აპეტიტის გამოწვევისა დვა კუჭისა და ნაწლავების მოქმედების გაუმჯობესებისათვის, გასტრიტების და კოლიტების დროს.

ხალხში დიდი ხანია ვარდკაჭაჭა მოიხმარება მომატებული ნერვული აგზნების, ისტერიის, იპოქონდრიის დროს, ჩირქოვანი ჭრილობების, წყლულების, ეგზემების მკურნალობისათვის.

© საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ქუთაისის სამეცნიერო ცენტრი. 2003.