ავტორები English 3 4 Русский *
1.  არყი
2.  კუნელი
3.  დიდგულა
4.  კაკალი
5.  მუხა
6.  მაყვალი
7.  მარწყვი
8.  ლეღვი
9.  ჭინჭარი
10. ხბოშუბლა
11. წყავი
12. ცაცხვი
13. ღვია
14. თავკომბალა
15. ქაცვი
16. ბაბუაწვერა
17. შავი მურყანი
18. ფითრი
19. მრავალძარღვა
20. აბზინდა
21. ცირცელი
22. ფიჭვი
23. მატიტელა
24. ფშნის ეკალი
25. უნაბი
26. კამა
27. შვიტა
28. ხურმა
29. ვარდკაჭაჭა
30. ბეგქონდარა
31. ორკბილა
32. მოცვი
33. ქრისტესისხლა
34. ასკილი
35. ღოლო

აღწერილობა: ფოთლები რთული, კენტფრთათული გრძელყუნწიანია, 5-9-მდე ოვალური ფოთოლაკებით: ცალკეული ფოთოლაკიც აგრეთვე განიერი, 15 სმ სიგრძისაა. წლის განმავლობაში შეინიშნება ნაყოფების განვითარება. ნაყოფის ტიპი ცრუ კურკაა, სრული მომწიფებისას შავდება, სკდება და ადვილად სცილდება მის შიგა ნაწილს. მის შიგნით 4 ფრთიანი ლებანია, რომელიც დაფარულია თხელი მუქი გარსით, ხოლო ქვეშ მოთავსებულია ზეთოვანი გემრიელი ნაყოფის გული.

ლათინური დასახელება: Jugans regia.

გავრცელება: ფართო, ყველგან

სამკურნალო ნედლეული: უმწიფარი ნაყოფი და ფოთლები.

ქიმიური შემადგენლობა: კაკლის უმწიფარი წვრილი ნაყოფები მდიდარია C-ვიტამინით, ფოთლებში C-ვიტამინის რაოდენობა განვითარებასთან ერთად თანდათანობით მატულობს და მაქსიმუმს აღწევს ვეგეტაციის შუა პერიოდში. ფოთლების მთავარ ღირსებას შეადგენს კაროტინის დიდი რაოდენობა. გარდა ამისა აღმოჩენილია B1 ვიტამინი, მთრიმლავი ნივთიერებები და მღებავი ნივთიერება იუგლონი, რომელსაც გააჩნია ბაქტერიოციდული მოქმედება, ეთერზეთების კვალი.

გამოყენება: ფოთლების ნახარშს იყენებენ საფენების სახით, რაც ხელს უწყობს ჭრილობის შეხორცებას, ბავშვებში სურავანდისა და რაქიტის წინააღმდეგ. ნაყოფები წარმოადგენს პოლივიტამინურ საშუალებას.

 

 

© საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ქუთაისის სამეცნიერო ცენტრი. 2003.